EMC Testleri

Endüstriyel Ekipmanda EMC: IEC 61000-6 Genel Standartları

Kendine özel ürün standardı olmayan endüstriyel ekipmanlar için kullanılan IEC 61000-6 genel standartlarını ve ev ile sanayi ortamı farkını anlattık.

Bir kontrol panosu, özel bir makine, bir endüstriyel otomasyon cihazı veya bir laboratuvar test sistemi geliştiren üreticiler, CE işareti sürecinde sıklıkla aynı soruyla karşılaşır: ürünüm için hangi EMC standardı geçerli? Birçok ürün grubu için özel ürün standartları bulunurken, endüstriyel ekipmanın önemli bir kısmı için ürüne özgü bir standart yoktur.

Bu durumda IEC 61000-6 serisindeki genel standartlar devreye girer. Bu yazıda genel standartların ne zaman kullanıldığını, ev ve sanayi ortamı arasındaki farkı, emisyon ve dayanıklılık gerekliliklerini, büyük sistemlerin nasıl test edildiğini, sık karşılaşılan sorunları ve makineler ile sabit tesisler için özel durumları anlatıyoruz.

Genel Standart Ne Zaman Kullanılır?

EMC standartları hiyerarşik bir yapıya sahiptir. En üstte belirli bir ürün grubu için hazırlanmış ürün standartları bulunur: multimedya ürünleri için CISPR 32 ve CISPR 35, medikal cihazlar için IEC 60601-1-2, ölçüm ve kontrol ekipmanı için IEC 61326 gibi. Bir ürün için uygun bir ürün standardı varsa, öncelikle o standart uygulanır.

Ürüne özgü bir standart bulunmadığında ise IEC 61000-6 serisindeki genel standartlar kullanılır. Bu standartlar, belirli bir ürün grubuna değil, ürünün kullanılacağı elektromanyetik ortama göre gereklilikler tanımlar. Kontrol panoları, özel makinelerin elektrik donanımı, bazı endüstriyel otomasyon cihazları ve benzeri ürünler genellikle bu standartlarla değerlendirilir.

Seri Nelerden Oluşur?

IEC 61000-6 serisi, emisyon ve dayanıklılık için ayrı standartlar içerir ve bunları ortama göre ayırır. IEC 61000-6-1 konut, ticari ve hafif sanayi ortamları için dayanıklılık gerekliliklerini; IEC 61000-6-3 aynı ortamlar için emisyon gerekliliklerini tanımlar. IEC 61000-6-2 sanayi ortamları için dayanıklılık, IEC 61000-6-4 ise sanayi ortamları için emisyon gerekliliklerini kapsar.

Serinin daha yeni bir üyesi olan IEC 61000-6-8, ticari ve hafif sanayi ortamlarındaki profesyonel ekipman için emisyon gerekliliklerini tanımlar. Bu standart, konut ortamında kullanılmayan ancak sanayi ortamı kadar ağır koşullarda da çalışmayan ekipmanlar için bir ara seçenek sunar. Hangi standardın uygulanacağı, ürünün gerçek kullanım ortamına göre belirlenir.

  • IEC 61000-6-1: konut, ticari ve hafif sanayi – dayanıklılık
  • IEC 61000-6-2: sanayi – dayanıklılık
  • IEC 61000-6-3: konut, ticari ve hafif sanayi – emisyon
  • IEC 61000-6-4: sanayi – emisyon
  • IEC 61000-6-8: ticari ve hafif sanayi, profesyonel ekipman – emisyon

Ev ve Sanayi Ortamı

Sanayi ortamında dayanıklılık seviyeleri daha yüksek, emisyon limitleri ise daha gevşektir. Bu fark mantıklıdır: fabrikalarda büyük motorlar, sürücüler, kaynak makineleri ve güç elektroniği cihazları güçlü bozucular üretir; ancak yakınlarda hassas radyo alıcıları azdır. Evlerde ise durum tersidir; bozucu kaynaklar daha zayıftır, ancak radyo ve televizyon alıcıları cihazlara çok yakındır.

Bir ürünün hem evde hem de fabrikada kullanılabilmesi durumunda, her iki ortamın gerekliliklerini birlikte karşılaması gerekir. Bu, genellikle sanayi ortamının dayanıklılık seviyeleri ile konut ortamının emisyon limitlerinin birlikte uygulanması anlamına gelir. Bu kombinasyon, en zorlu gereklilik setidir ve tasarımda baştan dikkate alınmalıdır.

Hangi Testler Uygulanır?

Genel standartlar, temel EMC testlerini ortama uygun seviyelerle bir araya getirir. Emisyon tarafında iletilen ve yayılan emisyon testleri, dayanıklılık tarafında ise ESD, yayılan RF alanı, hızlı geçici darbeler, surge, kablolardan iletilen RF, şebeke frekansında manyetik alan ve gerilim çökmeleri testleri uygulanır.

Hangi testin hangi porta uygulanacağı, ürünün sahip olduğu portlara göre belirlenir. Örneğin yalnızca DC beslemeli bir ürüne AC şebeke testleri uygulanmaz; belirli bir uzunluğun altındaki sinyal kablolarına bazı testler uygulanmayabilir. Bu detaylar, test planında port bazında açıkça listelenmelidir.

Büyük Sistemlerin Testi

Endüstriyel ekipmanın önemli bir kısmı, standart bir test odasına sığmayacak kadar büyüktür. Büyük kontrol panoları, üretim hatları veya özel makineler için birkaç yaklaşım vardır. Birincisi, sistemi oluşturan alt montajların ayrı ayrı test edilmesi ve sistemin bütün olarak uygunluğunun bu sonuçlara ve iyi mühendislik uygulamalarına dayanarak değerlendirilmesidir.

İkinci yaklaşım, büyük boyutlu test odalarının kullanılmasıdır. SAC-5 ve SAC-10 gibi büyük yarı yankısız odalar, büyük ürünlerin bütün olarak test edilmesine imkân tanır. Üçüncü yaklaşım ise sistemin kurulduğu yerde, yani yerinde ölçümdür. Bazı standartlar, büyük sanayi ekipmanı için yerinde emisyon ölçümüne belirli koşullarla izin verir; ancak bu ölçümlerin sonuçları yalnızca o kurulum için geçerlidir.

Sık Karşılaşılan Sorunlar

Endüstriyel ekipmanda en sık karşılaşılan EMC sorunları, motor sürücülerinden ve güç elektroniği devrelerinden kaynaklanan emisyonlardır. Frekans dönüştürücüler, hem şebekeye iletilen hem de motor kablolarından yayılan güçlü gürültü üretir. Bu gürültü, panonun içindeki diğer cihazları da etkileyebilir. Ekranlı motor kabloları, doğru sonlandırma ve uygun filtreler bu sorunların temel çözümleridir.

Dayanıklılık tarafında ise uzun kablolarla bağlanan sensör girişleri, iletişim hatları ve kontrol sinyalleri, en sık sorun çıkaran noktalardır. Pano içinde güç ve sinyal kablolarının ayrı kanallarda taşınması, kablo ekranlarının pano girişinde çevresel olarak sonlandırılması ve panonun metal yapısının iyi bir referans düzlemi olarak kullanılması, birçok sorunu baştan önler. Kablo ekranlamasını kablo ekranlama ve ferrit yazımızda anlattık.

Makineler ve Sabit Tesisler

Makineler, makine mevzuatı kapsamında değerlendirilir; ancak makinelerin elektromanyetik uyumluluk gereklilikleri, EMC Direktifi kapsamında karşılanır. Bu nedenle bir makine üreticisi, makinenin elektrik donanımının EMC gerekliliklerini de karşıladığını göstermek zorundadır. Bu değerlendirme, genellikle genel standartlar veya makineler için özel EMC standartlarıyla yapılır.

Sabit tesisler, yani belirli bir yerde kalıcı olarak kurulan büyük sistemler ise EMC Direktifi'nde özel bir statüye sahiptir. Bu tesisler CE işareti taşımaz; bunun yerine iyi mühendislik uygulamalarına göre kurulması ve bu uygulamaların belgelenmesi gerekir. EMC Direktifi'nin ayrıntılarını EMC Direktifi yazımızda anlattık. Elektronik üreticilerine yönelik çözümlerimiz için elektronik üretim sayfamıza bakabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Ürünüm hem evde hem fabrikada kullanılabiliyorsa?

Her iki ortamın gerekliliklerini birlikte karşılamalıdır. Bu genellikle sanayi dayanıklılık seviyeleri ile konut emisyon limitlerinin birlikte uygulanması anlamına gelir.

Yerinde ölçüm sertifika için geçerli mi?

Bazı standartlar büyük sanayi ekipmanı için belirli koşullarla izin verir, ancak sonuçlar yalnızca ölçülen kurulum için geçerlidir.

Makine direktifi EMC'yi kapsar mı?

Makinelerin EMC gereklilikleri EMC Direktifi kapsamında karşılanır. Makine üreticisi elektrik donanımının EMC uygunluğunu da göstermelidir.

Ürün standardı varken genel standart kullanılabilir mi?

Hayır. Uygun bir ürün standardı varsa öncelikle o standart uygulanır; genel standartlar ürün standardı bulunmadığında kullanılır.

IEC 61000-6-8 ne zaman kullanılır?

Ticari ve hafif sanayi ortamlarındaki, konutlarda kullanılmayan profesyonel ekipmanın emisyonları için kullanılır.

Büyük bir pano nasıl test edilir?

Alt montajlar ayrı test edilebilir, büyük boyutlu bir test odası kullanılabilir veya belirli koşullarda yerinde ölçüm yapılabilir.

Projeniz için doğru çözümü birlikte belirleyelim

Ücretsiz keşif ve teklifiniz 24 saat içinde hazır.

Teklif Al

Teklif Alın

Adım 1 / 2 · Projeniz

Ne tür bir oda istiyorsunuz?
Yaklaşık büyüklük